Thông tin tổng hợp

Phỏng vấn

Đứng riêng

Một nhà văn lì lợm

Photograph: Nic Shonfeld

Trò chuyện với Nguyễn Bình Phương, ngôi sao ẩn dật của văn chương Việt Nam đương đại.

Khai Q Nguyen (Theo Mekong Review)

Tòa soạn Tạp chí Văn nghệ Quân đội nơi Nguyễn Bình Phương làm việc là căn biệt thự cũ ở số 4 Lý Nam Đế, trong khu phố cổ, đắm chìm trong không khí hoài cổ toát ra từ những căn nhà mang kiến trúc Pháp thời thuộc địa và cái sôi động của một Hà Nội mới năng động. Chúng tôi gặp nhau trong phòng làm việc của anh trên tầng hai của tòa nhà, nhìn ra mảnh vườn trước nơi hoa đại đang nở. Anh chào tôi, và, mặt rạng rỡ ngây thơ, khoe với tôi rằng anh mới viết xong một cuốn tiểu thuyết. Tôi là người biên tập sách của anh ở Nhà xuất bản Trẻ, và chúng tôi khá thân thiết với nhau qua nhiều lần tiếp xúc.

Bên ngoài Việt Nam, gần như không ai biết đến Nguyễn Bình Phương; anh chỉ có một cuốn sách (Thoạt kỳ thủy) được dịch sang tiếng Pháp với số lượng in khiêm tốn là 2000 bản. Dù vậy, ở trong nước, anh được coi là một trong những nhân vật xuất sắc nhất của văn học Việt Nam đương đại, cùng với Bảo Ninh và Nguyễn Huy Thiệp.

Nguyễn Bình Phương sinh năm 1965 ở Thái Nguyên. Anh học xong phổ thông năm 1985, sau đó đi bộ đội bốn năm. Năm 1989 anh theo học trường Viết văn Nguyễn Du. Sau khi tốt nghiệp, Nguyễn Bình Phương công tác tại đoàn kịch quân đội, Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân, sau đó làm biên tập viên rồi tổng biên tập tạp chí Văn nghệ Quân đội.

Sự nghiệp văn chương của Nguyễn Bình Phương trải dài ba thập kỷ. Một số tiểu luận và truyện ngắn thời kỳ đầu của anh, đăng trên tờ Văn ngh Tr, đã khiến anh trở thành người nổi tiếng trong giới văn chương và cũng gây ra nhiều tranh cãi. Từ những năm 1990, anh viết nhiều tiểu thuyết được giới phê bình đánh giá cao, trong đó có Vào cõi (1991), Những đứa trẻ chết già (1994), Người đi vắng (1999), Trí nhớ suy tàn (2000), Thoạt kỳ thu (2005), và mới đây nhất là Mình và h (2014)

Cho đến nay, Nguyễn Bình Phương đã có 8 tiểu thuyết và khoảng 6-7 tập thơ được in. Cuốn tiểu thuyết mới nhất của anh, Mình và h, được giải thưởng của Hội nhà văn Hà Nội. Một số nhà phê bình cho rằng anh là một trong số không nhiều nhà văn Việt Nam sáng tạo cấu trúc tiểu thuyết.

Nguyễn Bình Phương là nhà văn chọn lối sống trầm lặng, anh không mấy khi xuất hiện ở các cuộc tụ họp nhậu nhẹt của giới văn chương, cũng như không họp báo hay ra mắt, ký tặng sách rầm rộ và cũng ít trả lời phỏng vấn cánh truyền thông. Vì thế, tôi càng thấy mình may mắn có dịp được chuyện trò với anh thế này.

(more…)

Advertisements

Đứng riêng

Luận tội Rousseff: Điều gì tiếp theo cho Brazil?

Council on Foreign Relations đã phỏng vấn Matthew M. Taylor, Trợ lý cấp cao Nghiên cứu Mỹ Latinh về tình hình Brazil cho rằng Tổng thống Brazil Dilma Rousseff đã so sánh những nỗ lực buộc bà từ nhiệm với một cuộc đảo chính. Phiên tòa luận tội bà, có thể bắt đầu vào đầu tháng 5, diễn ra giữa một cuộc suy thoái kinh tế (kinh tế của Brazil đã giảm 3,8% trong năm ngoái), một vụ bê bối tham nhũng đã gài bẫy nhiều đồng minh và kẻ thù chính trị của Rousseff và tỷ lệ ủng hộ 1 con số. Matthew M. Taylor cho biết trong khi những tuyên bố về một cuộc đảo chính bị nghi ngờ, thì hoàn cảnh chính trị là bất thường. Taylor nói đa số các nhà lập pháp trong Quốc hội của Brazil, vốn đã bỏ phiếu luận tội bà, đã tự buộc tội mình tham nhũng. Ông nói thêm rằng việc Phó Tổng thống Michel Temer có thể sẽ đem lại những thách thức mới trong việc tạo ra một liên minh cầm quyền, bởi ông này gần như không được ưa thích như Rousseff.

(more…)


Đứng riêng

Điệp viên Phạm Xuân Ẩn thực sự là ai?

Tác giả “Điệp viên hoàn hảo”, GS Larry Berman và nhà báo Việt Lâm. Ảnh: Lê Anh Dũng

“Chúng ta sẽ không bao giờ biết được câu trả lời chính xác Phạm Xuân Ẩn thực sự là ai. Ông là một điệp viên hoàn hảo, một người yêu nước đã hoàn thành sứ mạng của mình với dân tộc, nhưng cũng là một anh hùng cô đơn” – Gs. Larry Berman, tác giả cuốn bestseller về huyền thoại tình báo Phạm Xuân Ẩn nhận định.

Thông điệp của Phạm Xuân Ẩn

Nhà báo Việt Lâm: Phiên bản tiếng Việt đầu tiên ra mắt độc giả Việt Nam cách đây 7 năm có tựa đề Điệp viên Hoàn hảo. Còn phiên bản thứ hai ra mắt năm ngoái có tên là X6 – Điệp viên Hoàn hảo. Hai ấn bản này có gì khác nhau?

Gs Larry Berman: Sự thay đổi lớn nhất giữa hai bản này là về câu chữ. Bản dịch mới nhất được dịch trung thành với bản tiếng Anh của Điệp viên Hoàn hảo đến từng câu chữ.Tôi rất vui mừng vì bản dịch thứ hai này đã làm được điều đó.Trong bản dịch thứ nhất mang tính tóm tắt nhiều hơn.Đây là bản dịch rất tốt nhưng không bám sát đến từng từ ngữ trong bản gốc tiếng Anh.

Khác biệt lớn thứ hai là trong bản dịch mới có những bức thư đặc biệt mà lần đầu tiên tôi chia sẻ với độc giả, như thư của bà Thu Nhàn, vợ ông Ẩn, thư của các thành viên trong lưới tình báo H.63(*1) gửi cho tôi. Và sau cùng là một chương mới trong đó tôi chia sẻ những câu chuyện mà Phạm Xuân Ẩn đã kể cho tôi nghe nhưng chưa có dịp công bố trong ấn bản đầu tiên.

(more…)


Đứng riêng

“Chúng tôi đã ngạo mạn” –Tổng biên tập New York Times Dean Baquet

Dean Baquet, tổng biên tập của New York Times, là một người thường xuyên tự phê phán, chỉ trích mình. Trong cuộc phỏng vấn với Der Spiegel, ông thừa nhận thấy rất đau khi Edward Snowden đã đem câu chuyện của mình tới các tờ báo khác cũngnhư giải thích việc vì sao New York Times quyết định không đăng hình biếm hoạ Muhammad của Charlie Hebdo.

Spiegel: ông Baquet, các đồng nghiệp ở New York Times thường kể chuyện ông đấm thủng tường ở văn phòng khi ông nổi cáu. Chuyện này đúng không?

(cười) Chỉ có một lần duy nhất khi tôi làtrưởng văn phòng ở Washington. Tôi rất tức giận hôm đó khi New York quyết định không đăng một bài ra trang nhất. Tôi đấm thủng một lỗ ở tường trong văn phòng. Giờ khi tôi ở New York, và là người ra những quyết định như vậy thì tôi thấy là mình đã sai khi đó và phản ứng thái quá. Một lần khác là sau khi cãi nhau với Jill Abramson, người tiền nhiệm tôi. Tôi không nghĩ lần đó tôi đấm thủng tường,tôi chỉ đập rất mạnh vào tường thôi. Đó là hành vi thiếu chín chắn.

(more…)


Đứng riêng

Điều tiếc nuối của điệp viên Phạm Xuân Ẩn

Gs Larry Berman xem câu hỏi do độc giả gửi về. Ảnh: Lê Anh Dũng

Gs. Larry Berman, tác giả cuốn bestseller “Điệp viên hoàn hảo” chia sẻ những tiếc nuối và suy tư của huyền thoại tình báo Phạm Xuân Ẩn thời hậu chiến.

Không còn bí mật lớn nào cần che giấu

Nhà báo Việt Lâm: Chúng tôi nhận được một câu hỏi từ nhà báo Đỗ Hùng, dịch giả ấn bản thứ hai: Trong quá trình đọc và dịch cuốn sách của ông ra Tiếng Việt, tôi có cảm tưởng rằng ông còn rất nhiều điều bí mật chưa kể về Phạm Xuân Ẩn. Vậy kể từ khi ấn bản thứ hai ra mắt độc giả, ông có ý định tiết lộ những bí mật này không? Bí mật nào mà ông có thể tiết lộ ngay bây giờ?

Gs Larry Berman (cười): Đỗ Hùng là một phóng viên rất giỏi. Anh ấy không ngừng đặt ra các câu hỏi sắc sảo. Nhưng tôi có thể nói rằng không có bí mật nào cả. Có một hai chuyện mà Ẩn có chia sẻ với tôi nhưng tôi sẽ không bao giờ nói với bất kỳ ai. Bởi vì những chuyện này không phải bí mật gì ghê gớm cả mà nó mang tính cá nhân về một vài người. Chừng nào họ còn sống thì tôi không thể kể những câu chuyện đó được.

Nhưng có thể khẳng định những gì mà Phạm Xuân Ẩn có thể chia sẻ với tôi về những bí mật trong đời tình báo của ông ấy, tôi đã đưa cả vào trong ấn bản mới này. Và trong bộ phim sắp tới về Phạm Xuân Ẩn, chúng tôi cũng sẽ cố gắng bổ sung thêm một số tình tiết mới.

(more…)


Đứng riêng

Một vài kịch bản thay đổi chính quyền tại Venezuela

Với nhiều khó khăn chồng chất, hiện tại câu hỏi thường gặp nhất tại Venezuela giờ đây là làm thế nào thoát khỏi khủng hoảng, hay liệu chính quyền của Tổng thống Nicolás Maduro có thể cầm cự thêm bao lâu?

           Thiếu vắng khả năng lôi cuốn của cố Tổng thống Chávez, Đảng Xã hội Chủ nghĩa Thống nhất (PSUV) cầm quyền hiện như con rắn hai đầu, khi ông Maduro phải chia sẻ quyền lực với Chủ tịch Quốc hội Diosdado Cabello và đã xuất hiện nhiều rạn nứt nội bộ khi các bè phái khác nhau muốn thực hiện ưu tiên của mình.

           Quá trình tái thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Cuba và Mỹ càng làm phức tạp tình hình, khiến các nhà lãnh đạo Venezuela lúng túng trong các bài diễn văn “chống chủ nghĩa đế quốc” và làm suy yếu các tổ chức Petrocaribe và ALBA do liên minh La Habana – Caracas làm nòng cốt.

(more…)


Đứng riêng

Những người mở lối: Tượng đài trong lòng dân (Kỳ cuối)

PGS. TS Hà Huy Thành. Ảnh: Vĩnh Thăng.

Với mong muốn tiếp cận thêm thông tin về giai đoạn trước đổi mới, cũng như những đánh giá về các nhân vật lịch sử, sau khi thực hiện xong 4 bài viết (đã đăng từ ngày 9 đến 12-2), phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc trao đổi nhanh với các nhà khoa học và chuyên gia kinh tế: PGS. TS Hà Huy Thành, nguyên Phó viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam; TSKH Nguyễn Thị Hiền, nguyên Vụ trưởng Ban vật giá Chính phủ, nguyên chuyên viên cao cấp Văn phòng Chủ tịch nước…

Tư tưởng, hành động anh hùng

PV: Thưa PGS. TS Hà Huy Thành và TSKH Nguyễn Thị Hiền! Có không ít người thắc mắc là tại sao trước những khuyết tật của cơ chế cũ đã bộc lộ ngày càng rõ nét sau năm 1975 nhưng chúng ta vẫn duy trì và phải đến Đại hội VI năm 1986 mới quyết định đổi mới. Tại sao chúng ta không đổi mới sớm hơn, như Trung Quốc chẳng hạn, họ đã bắt đầu cải cách từ năm 1978?

PGS. TS Hà Huy Thành: Để đi đến quyết định đổi mới tại Đại hội VI, nước ta đã phải trải qua một giai đoạn vật lộn, đấu tranh gian khổ, từng bước tạo nên những thay đổi về nhận thức, về tư duy. Quá trình ấy diễn ra ngay trong những quyết sách ở tầm “vĩ mô”. Từ Hội nghị Trung ương 6 (khóa IV) tháng 9-1979, Đảng đã chủ trương “bung ra”, “cởi trói cho sản xuất”, tháo gỡ được nhiều khó khăn, hé mở những hướng đi mới nhưng sau đó lại xuất hiện tình trạng vô tổ chức trong các quan hệ kinh tế như tranh mua, tranh bán, chụp giật trên thị trường… Điều đó làm cho những ý tưởng đột phá cải cách bắt đầu bị đặt những câu hỏi về hướng đi. Những quan điểm bảo thủ, cũ kỹ lại có căn cứ để thực hiện việc “siết lại” bằng những kỷ cương kinh tế truyền thống trong những năm 1982, 1983. Đến năm 1985, tình hình diễn biến ngày càng xấu hơn, đòi hỏi khách quan là phải dứt khoát lựa chọn một lối ra cho nền kinh tế. Đặc biệt, sau kết quả cuộc cải cách giá lương tiền năm 1985 đã đẩy tình thế tới chỗ không thể chắp vá mô hình cũ mà phải thay đổi hoàn toàn…

(more…)