Thông tin tổng hợp

Đứng riêng

Cơn khát tiền mặt của Triều Tiên

Trong bối cảnh các biện pháp trừng phạt đang tác động nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của các nhà hàng Triều Tiên ở nước ngoài, nước này đang tìm những cách thức mới để thu hút nguồn ngoại tệ từ nước ngoài.

           Gần ba tháng sau khi tiến hành vụ thử hạt nhân mới đây nhất, các biện pháp trừng phạt của LHQ đang khiến nước này ngày càng trở nên khó khăn hơn trong việc bán các dịch vụ và mặt hàng của mình ra nước ngoài để thu ngoại tệ, từ than cho đến các nhà hàng của Triều Tiên ở nước ngoài.

           Một chuyến đi đến Campuchia mới đây đã làm lộ ra cách thức chính quyền của nhà lãnh đạo Kim Jong-un, đang trong cơn khát ngoại tệ, đang tìm kiếm các biện pháp mới để thu thêm nguồn ngoại tệ mới trong bối cảnh nguồn ngoại tệ cũ đang vơi đi nhanh chóng.

           Một cách thức để Bình Nhưỡng thu hút ngoại tệ là mở hệ thống kinh doanh nhà hàng Triều Tiên ở nước ngoài. Chính phủ Triều Tiên có gần 130 nhà hàng ở nước ngoài tại những quốc gia được cho là thân thiện với Bình Nhưỡng như Trung Quốc, Campuchia và Việt Nam. Và trong nhiều năm, đây là một trong những kênh quan trọng để đem ngoại tệ về cho chính phủ.

           Tuy nhiên, kênh ngoại tệ này dường như đang dần cạn kiệt, đỉnh điểm là việc 13 nhân viên tại một nhà hàng Triều Tiên ở Trung Quốc đào tẩu. Các nhân viên này đã xin tỵ nạn chính trị tại Hàn Quốc hôm 7/4. Theo Chính phủ Hàn Quốc, những nhân viên này phải chịu sức ép rất lớn và liên tục từ chính phủ về việc gửi tiền mặt, thậm chí ngay cả khi các lệnh trừng phạt đang siết chặt khiến cho các nhà hàng này vô cùng chật vật trong việc kinh doanh. Tình hình tương tự cũng đang diễn ra tại Campuchia.

           Là một quốc gia với hình ảnh đang còn nhiều khó khăn sau khi thoát ra khỏi cuộc nội chiến, Campuchia đang nổi lên là một điểm đến cho doanh nghiệp nước ngoài trong các lĩnh vực đòi hỏi nhiều lao động. Quốc gia này cũng là một đồng minh lâu đời của Triều Tiên. Điều này đã đẩy Campuchia vào thế mắc kẹt giữa Triều Tiên với Hàn Quốc vì Seoul đang tiến hành một cuộc chiến mạnh mẽ trên mặt trận ngoại giao để ngăn chặn nguồn tiền quốc tế chảy vào nước láng giềng. Chiến dịch của Seoul và hiệu quả của nó đã được thể hiện rõ tại Siem Riep.

           Thị trấn du lịch này, nằm cách thủ đô Phnom Penh 250km về phía Tây Bắc, là cửa ngõ để đến thăm Di tích Angkor. Đây cũng là nơi có nhà hàng Bình Nhưỡng, một trong những nhà hàng lớn nhất của mạng lưới nhà hàng Triều Tiên ở nước ngoài. Nhà hàng có sức chứa lên tới trên 500 khách. Khu vực ăn tối rộng rãi với một sân khấu nơi các nhân viên nữ trình diễn các điệu nhảy nhiều màu sắc và các bản nhạc để phục vụ các thực khác. Mục tiêu của nhà hàng là lượng khách du lịch dồi dào tại Campuchia, đặc biệt hơn 400.000 người Hàn Quốc đến quốc gia này mỗi năm. Một trong những vũ công của nhà hàng này nổi tiếng đến mức các băng ghi hình buổi trình diễn của cô được phổ biến ở Hàn Quốc. Tuy nhiên, giờ đây, nhà hàng Bình Nhưỡng dường như không còn dấu vết của thời kỳ huy hoàng. Trong khuôn khổ các biện pháp trừng phạt quốc tế áp đặt lên Triều Tiên liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này, Chính phủ Hàn Quốc đã kêu gọi công dân tẩy chay các nhà hàng của Bình Nhưỡng và yêu cầu các đơn vị tổ chức tour du lịch hợp tác với yêu cầu này.

           Một buổi tối hiện nay của nhà hàng này chỉ có từ 20-30 khách. Đôi khi, có một nhóm du khách Hàn Quốc, đi xe buýt, đến đây, dùng bữa một cách bí mật, và chỉ một giờ sau đã rời đi. Không có những chương trình biểu diễn hoành tráng phục vụ du khách tại các nhà hàng này nữa. Hoạt động duy nhất để lưu niệm buổi tối là chụp ảnh giao lưu sau buổi diễn giữa khách hàng với các nhân viên, không ai trong số các khách hàng được khiêu vũ với nhân viên hoặc mua hoa tặng họ. Sau khi nhóm khách Hàn Quốc này rời đi, các nhân viên tắt một nửa số bóng đèn trong nhà hàng và khách địa phương tiếp tục ngồi uống một cách yên lặng trong ánh đèn yếu ớt.

           Tình hình tại Phnom Penh cũng tương tự. Theo các nhà báo địa phương, một vài nhà hàng Triều Tiên đã bị buộc phải ngừng kinh doanh do khách hàng giảm mạnh. Tại một nhà hàng mà các doanh nghiệp Hàn Quốc làm ăn tại Campuchia hay ghé thăm, một áp phích với dòng chữ tiếng Hàn cảnh báo: “Một bát mì tại nhà hàng Hàn Quốc là giúp cho chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng” xuất hiện ngay gần đó.

           Một nguồn thạo tin cho biết các nhân viên sứ quán Hàn Quốc tại đây cũng cảnh báo vợ của những người Hàn Quốc tại Campuchia về những nguy hiểm của các nhà hàng Bình Nhưỡng rằng: “Chồng bạn đến các nhà hàng Bình Nhưỡng không phải vì lợi ích thống nhất Triều Tiên mà vì họ muốn giao lưu với các nhân viên xinh đẹp tại đó”.

Trong bối cảnh các kênh thu hút ngoại tệ truyền thống đang bị cạn kiệt, Triều Tiên đang triển khai một phương pháp mới để tìm kiếm ngoại tệ, đó là nghệ thuật.

           Bảo tàng toàn cảnh Angkor, do cơ quan bảo tồn văn hóa Triều Tiên và Campuchia hợp tác xây dựng khai trương ngày 4/12/2015 gần di tích Angkor, di sản thế giới được UNESCO công nhận.

           Điểm nổi bật của bảo tàng này là bức họa toàn cảnh khổng lồ, cao 13m và rộng 120m, miêu tả lại lịch sử và văn hóa của Đế chế Khmer cổ đại, được vẽ trên tường của một gian phòng hình nón ở vị trí trung tâm bảo tàng và giới thiệu về việc quần thể ngôi đền Angkor đã được xây dựng như thế nào. Theo người quản lý bảo tảng, 63 họa sĩ Triều Tiên đã tham gia vẽ bức tranh này.

           Căn phòng trình diễn 3D tại bảo tàng giới thiệu những bộ phim hoạt hình dựng từ máy tính được thực hiện tại Triều Tiên và một mô hình 3D giới thiệu di tích cổ đại Angkor được trưng bày trong một tòa nhà khác. Có tới 20 nhân viên của Triều Tiên làm việc tại bảo tàng trên tổng số 50 nhân viên thực hiện các công việc gồm giới thiệu bảo tàng với du khách và bán đồ lưu niệm. Một số họa sĩ Triều Tiên cũng tiếp tục công việc tại bảo tàng, vẽ tranh theo yêu cầu của khách hàng.

           Campuchia không phải là quốc gia duy nhất mà Triều Tiên sử dụng xuất khẩu nghệ thuật như một phương tiện để thu hút ngoại tệ. Triều Tiên cũng xây dựng các bảo tàng nghệ thuật công và tượng tại châu Phi cũng như nhiều nơi khác, dưới sự điều hành của Mansudae Art Studio đặt tại Bình Nhưỡng, một công ty sản xuất nghệ thuật đã có những tác phẩm lớn tại Triều Tiên như Tháp Juche và các bức tượng Kim Nhật Thành và Kim Jong Il tại thủ đô Bình Nhưỡng.

          Tất nhiên, Bảo tàng Toàn cảnh Angkor là một trong những dự án lớn nhất của Triều Tiên trong lĩnh vực này với kinh phí ước tính lên tới 10-20 triệu USD.

           Không giống như các dự án nước ngoài khác của Triều Tiên, Bảo tàng Toàn cảnh Angkor được xây dựng theo tiến độ xây dựng- điều hành- chuyển giao. Điều này cho phép Bình Nhưỡng tham gia vào các hoạt động tại bảo tàng và kinh doanh cho đến khi các hợp đồng của Bình Nhưỡng hết hạn. Vì lý do này, Triều Tiên và phương Tây lại đối đầu nhau về mức phí vào bảo tàng cho đến phút cuối trước khi bảo tảng được khai trương. Phí vào xem bức tranh toàn cảnh là 15 USD/người và phí vào phòng trình diễn 3D là 5 USD/người đối với du khách nước ngoài là người lớn. Triều Tiên từng đề nghị gộp mức phí tham quan bảo tàng trong khoản phí trọn gói 40 USD cho tour tham quan ba ngày di tích Angkor, tuy nhiên, điều này gặp phải sự phản đối dữ dội từ các nước phương Tây vì họ cho rằng mức giá như thế sẽ cho phép Triều Tiên thu tiền mặt ngay cả với những du khách không có nhu cầu đi thăm bảo tàng. Cuối cùng, hai bên đồng ý không gộp phí tham quan bảo tàng vào các phí tham quan di tích.

           Tuy nhiên, tranh cãi liên quan đến bảo tàng vẫn còn tiếp tục kể từ khi nó khai trương trong bối cảnh các cơ quan nhân quyền kêu gọi du khách không nên vào tham quan bảo tàng này.

           Mâu thuẫn giữa Hàn Quốc với Triều Tiên đặc biệt căng thẳng. Trong khi đó, Triều Tiên với Campuchia lại có quan hệ hữu nghị lâu dài. Hai nước có quan hệ tốt đẹp liên quan đến việc Cựu Vương Sihanouk từng sống trong một ngôi nhà ở ngoại ô Bình Nhưỡng theo lời mời của nhà lãnh đạo Kim Nhật Thành lúc đó. Quốc vương Sihanouk đã có một đội bảo vệ an ninh túc trực trong thời gian sống tại Triều Tiên và ông vẫn tiếp tục sống thêm một thời gian kể cả sau khi đã trở về Phnom Penh.

           Mới đây, Chính phủ Campuchia đang bị sức ép gia tăng về việc duy trì sự cân bằng trong quan hệ ngoại với hai nước Triều Tiên và Hàn Quốc trong bối cảnh Hàn Quốc nổi lên là đối tác thương mại, đầu tư và du lịch lớn thứ hai tại Campuchia, chỉ sau Trung Quốc.  Campuchia chỉ là một ví dụ về thực trạng các biện pháp trừng phạt quốc tế đang khóa các kênh thu hút ngoại tệ của Triều Tiên.  Các biện pháp trừng phạt do Hội đồng bảo an LHQ thông qua ngày 2/3/2016 yêu cầu kiểm tra toàn bộ các chuyến hàng ra và vào Triều Tiên, cấm xuất khẩu nhiên liệu hàng không cho Triều Tiên, cấm nhập khẩu các tài nguyên khoáng sản của Triều Tiên. Đại sứ Mỹ tại LHQ, Samantha Power, mô tả các biện pháp trừng phạt đó là “toàn diện, mạnh mẽ và chưa từng có”.

           Gây thiệt hại lớn nhất đối với Triều Tiên là lệnh cấm nhập khẩu than, quặng sắt và các tài nguyên khoáng sản khác. Theo Hiệp hội thương mại quốc tế Triều Tiên đặt tại Seoul, Triều Tiên xuất khẩu sang Trung Quốc lượng tài nguyên khoáng sản trị giá 1,3 tỷ USD trong năm 2015, chiếm gần một nửa xuất khẩu của nước này sang Trung Quốc. Riêng xuất khẩu than ra thế giới đem về cho Triều Tiên khoản ngoại tệ khoảng 1 tỷ USD.

           Viện nghiên cứu tài nguyên Triều Tiên ước tính rằng nền kinh tế nước này sẽ giảm 4,34% so với năm 2014, nếu Trung Quốc thực thi đầy đủ biện pháp trừng phạt của LHQ, cắt hoàn toàn việc nhập khẩu tài nguyên khoáng sản từ Triều Tiên.

Advertisements

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s