Thông tin tổng hợp

Đứng riêng

Trung Quốc có dám vượt giới hạn đỏ khi biến bãi cạn Scarborough thành đảo nhân tạo?

Căng thẳng gia tăng trên Biển Đông đang làm trầm trọng hơn mâu thuẫn giữa Trung Quốc và các nước láng giềng nhỏ bé cũng có tuyên bố chủ quyền đối với nhiều hòn đảo, rạn san hô và bãi cạn tại vùng biển giàu thủy sản và tài nguyên thiên nhiên này. Những hoạt động xây dựng đảo nhân tạo, nhiều đường băng và trạm rada của Trung Quốc tại quần đảo Trường Sa gần đây, cùng việc Mỹ tiến hành các cuộc tuần tra bảo vệ tự do hàng hải và hàng không trong khu vực nhằm thách thức các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc, khiến nhiều người lo ngại nguy cơ xảy ra xung đột vũ trang tại vùng biển chiến lược này.

Giới hạn đỏ

Nằm cách đảo Luzon, hòn đảo lớn nhất của Philippines, chỉ 120 hải lý, bãi cạn Scarborough được coi là một khu vực đặc biệt nhạy cảm. Bãi cạn không có người ở này đã được các ngư dân Philippines và Trung Quốc khai thác từ lâu và cũng từng được Lực lượng Không quân Mỹ sử dụng làm bãi diễn tập ném bom cho tới tận khi Mỹ đóng cửa các căn cứ tại Philippines năm 1991. Năm 2012, các tàu Trung Quốc đã đánh chiếm bãi cạn này sau cuộc đối đầu căng thẳng với tàu cá của Philippines. Tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng tuần qua vừa dẫn một nguồn tin quân sự giấu tên cho biết Bắc Kinh sẽ bắt đầu hoạt động bồi đắp bãi cạn này vào cuối năm nay và có thể còn xây dựng cả một đường băng để tăng cường khả năng và phạm vi hoạt động của lực lượng không quân Trung Quốc. Việc Trung Quốc biến bãi cạn Scarborough thành tiền đồn quân sự tiếp theo, nơi chỉ cách thủ đô Manila 185 hải lý và khá gần với Eo biển Luzon nhộn nhịp nối liền Biển Đông và Thái Bình Dương, có thể coi là thách thức lớn nhất từ trước đến nay đối với Philippines và đồng minh Mỹ. Trung Quốc cho tới nay vẫn chưa lên tiếng xác nhận thông tin này.

Philippines đã đệ đơn kiện các hành vi ngang ngược của Trung Quốc ở Biển Đông lên Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) tại The Hague, và theo dự kiến, tòa án này sẽ sớm đưa ra phán quyết trong thời gian tới. Nhiều người cho rằng phán quyết của PCA sẽ không có lợi cho Trung Quốc. Trung Quốc vẫn không chấp nhận vụ kiện này và nhiều người lo ngại quốc gia này thậm chí sẽ phản ứng bằng cách tăng cường các hoạt động xây dựng trái phép và thậm chí là bành trướng tới tận cả bãi cạn Scarborough.

Giám đốc Viện nghiên cứu các vấn đề trên biển và luật biển thuộc Đại học Luật Philippines Jay Batongbacal trích dẫn các tài liệu lịch sử cho thấy Mỹ đã chuyển giao lại bãi cạn Scarborough cho phía Philippines sau khi quốc gia này tuyên bố độc lập năm 1946. Đây là bằng chứng cho thấy bãi cạn này nằm trong phạm vi Hiệp ước Phòng thủ chung giữa Washington và Manila, và bởi vậy, Mỹ có trách nhiệm ngăn Trung Quốc kiểm soát hoàn toàn bãi cạn này. Ông Batongbacal cho rằng có thể coi bãi cạn này là một “ranh giới đỏ” mà Mỹ và các đồng minh vẽ ra. Trong khi đó, Trung Quốc nói rằng đảo Hoàng Nham, cách Trung Quốc gọi Scarborough, đã xuất hiện trên bản đồ như một phần lãnh thổ Trung Quốc từ năm 1935.

Tuần trước, việc Mỹ tiến hành một số chuyến bay tuần tra gần bãi cạn Scarborough đã khiến Trung Quốc tức giận. Tờ Nhật báo Phố Wall dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Hải quân nước này đã hủy cuộc tuần tra bảo vệ tự do hàng hải được dự kiến tiến hành vào tháng 4 vừa qua để “hạ nhiệt” căng thẳng trên Biển Đông. Trong khi đó, các nghị sỹ Mỹ đang hối thúc chính quyền của Tổng thống Barack Obama triển khai thêm các chiến dịch hải quân tại Biển Đông. Thượng nghị sỹ Bob Coker thuộc đảng Cộng hòa – Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại – lưu ý rằng hiện 60% số tàu chiến Mỹ đang được triển khai tại khu vực Thái Bình Dương, đồng thời nhấn mạnh : “Tôi không hiểu vì sao chúng ta không tiến hành các chiến dịch (tuần tra) hàng tuần, hay đơn giản là hàng tháng?”

Thượng nghị sỹ Cory Gardner cho rằng việc điều tàu chiến Mỹ tới khu vực này theo lịch trình 3 tháng 1 lần là “không đủ để thể hiện một thông điệp mạnh mẽ đối với Trung Quốc”. Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken cho biết các chiến dịch tuần tra này sẽ diễn ra thường xuyên, và tỏ ý đồng tình với quan điểm của Thượng nghị sỹ Marco Rubio rằng mục đích của Trung Quốc là kiểm soát toàn bộ Biển Đông. Ông Blinken nhấn mạnh chính Trung Quốc đang xa lánh các nước láng giềng và đối mặt với nguy cơ vướng vào “xung đột, bất ổn và bị cô lập” nếu vẫn không thay đổi cách hành xử cũng như các tuyên bố của mình cho phù hợp với luật pháp quốc tế.

Ý đồ của Trung Quốc

Tuyên bố vừa qua của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho biết Bắc Kinh đã đạt đồng thuận với Brunei, Campuchia và Lào về vấn đề Biển Đông đã làm dấy lên không ít hoài nghi cũng như lo ngại của các nước thành viên ASEAN.

Người phát ngôn Chính phủ Campuchia Phay Siphan khẳng định các bên không hề đạt được bất kỳ thỏa thuận nào về vấn đề này, trong khi đó Lào và Việt Nam – nước hiện đang vướng vào các tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc – đã cùng ra tuyên bố chung cam kết thúc đẩy việc giải quyết mâu thuẫn ở Biển Đông theo luật pháp quốc tế. Hai nước cũng kêu gọi nhanh chóng hoàn tất Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC) để lấy đó làm cơ chế giải quyết tranh cãi.

Bất chấp sự phản đối của các nước trong và ngoài khu vực, Trung Quốc cho tới nay vẫn tỏ ra cương quyết với mục tiêu của mình. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Ngô Khiêm trơ tráo nhấn mạnh: “Dù số lượng và mật độ các tàu Mỹ cử đến Biển Đông có là bao nhiêu thì cũng không thay đổi được thực tế là các hòn đảo và khu vực lân cận đã là của Trung Quốc từ xa xưa. Điều này cũng sẽ không thể kìm hãm sự tăng trưởng và phát triển của Trung Quốc và cũng không làm lung lay quyết tâm bảo vệ chủ quyền và an ninh nước nhà của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc”.

Advertisements

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s