Thông tin tổng hợp

Đứng riêng

Nhật Bản và Australia thúc đẩy can dự quốc phòng ở Biển Đông

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe rõ ràng loại trừ khả năng của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) trực tiếp tham gia các hoạt động tự do hàng hải (FON), mặc dù ông không phủ nhận SDF có thể sẽ được điều đến Biển Đông trong tương lai. Trong khi Australia xem xét khả năng tự tiến hành FON, chính phủ của Thủ tướng Malcolm Turnbull cho đến nay đã tránh khiêu khích Trung Quốc – đối tác thương mại hàng đầu của Australia – bằng cách mở rộng các hoạt động quân sự của mình trong khu vực.

Nhưng điều này không có nghĩa Nhật Bản và Australia thờ ơ, hay bỏ mặc những nỗ lực đơn phương của Mỹ trong giải quyết vấn đề Biển Đông. Thay vào đó, cả hai nước đã dần tăng cường sự can dự quốc phòng của họ với khu vực Đông Nam Á mà có thể gián tiếp hỗ trợ cho các FON của Mỹ. Chiến lược này bao gồm 3 yếu tố: tăng cường sự hiện diện của Nhật Bản và Australia, mở rộng quan hệ đối tác và xây dựng liên minh.

Trước hết, Nhật Bản và Australia đã thúc đẩy sự hiện diện của họ trong khu vực thông qua việc tăng cường tham gia các cuộc diễn tập quân sự song phương và ba bên, tuần tra và thăm cảng của các nước Đông Nam Á. Năm ngoái, máy bay tuần tra P3C của Nhật Bản trên đường trở về đã ghé thăm Việt Nam 2 lần sau các hoạt động chống cướp biển ở ngoài khơi Somalia. Nhật Bản cũng tiến hành cuộc tập trận hàng hải và hàng không song phương đầu tiên với Philippines trong năm 2015 và là lần đầu tiên phối hợp song phương trong việc tìm kiếm và cứu hộ với Việt Nam vào tháng 2/2016.

Tháng 4 năm 2016, một chiếc tàu ngầm của Nhật Bản cùng với hai 2 tàu khu trục đã đến thăm vịnh Subic của Philippines – chuyến thăm cảng đầu tiên của tàu ngầm Nhật Bản đến Philippines trong vòng 15 năm qua. Cũng trong tháng đó, tàu khu trục của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản (MSDF) đã đi qua vùng Biển Đông để tham gia các cuộc tập trận hải quân đa phương do Indonesia tổ chức, và hai tàu khu trục khác của MSDF đã lần đầu tiên đến Vịnh Cam Ranh của Việt Nam.

Tương tự như vậy, Australia gần đây đã xem xét việc thúc đây cam kết quốc phòng với khu vực Đông Nam Á bằng cách cử máy bay P3C và tàu chiến tuần tra đi qua quần đảo Trường Sa. Trong dài hạn, Lực lượng Quốc phòng Australia tìm kiếm nâng cao khả năng hàng hải nhằm củng cố sự hiện diện chiến lược của mình ở Biển Đông. Theo Sách Trắng Quốc phòng Australia 2016, việc bảo vệ khu vực gần Australia, bao gồm cả “hàng hải Đông Nam Á” hiện là ưu tiên thứ hai của nước này, sau phòng thủ.

Thứ hai, Nhật Bản và Australia đã tăng cường quan hệ đối tác với các nước Đông Nam Á, thông qua việc xây dựng năng lực và hợp tác thiết bị quốc phòng.   Nhật Bản không chỉ đồng ý cung cấp tàu tuần tra cho Philippines, mà còn đang xem xét chuyển giao máy bay huấn luyện TC-90 cho nước này để phục vụ các hoạt động giám sát hàng hải ở quần đảo Trường Sa. Nhật Bản đã tổ chức cuộc họp “2+2” đầu tiên với Indonesia vào tháng 12/2015 và nhất trí đàm phán về chuyển giao thiết bị quốc phòng và công nghệ cho Jakarta.

Trong khi đó, Canberra cũng đã âm thầm tăng cường quan hệ đối tác hàng hải song phương với khu vực Đông Nam Á. Tháng 2/2015, Australia đã chuyển giao tàu Hải quan và Biên phòng (ACV) cho Malaysia và tặng 2 tàu đổ bộ (LCHs) cho Philippines tháng 11/2015 (ba chiếc tàu khác được bán với giá hữu nghị vào tháng 3/2016). Ngoài ra, Australia còn nâng cấp quan hệ quốc phòng và an ninh với Việt Nam, hoàn tất “quan hệ đối tác chiến lược” với Singapore và Malaysia, đồng thời đang trong quá trình đổi mới hiệp ước quốc phòng với Indonesia để mở rộng giao lưu quốc phòng giữa hai nước.

Thứ ba, về quan hệ an ninh Nhật – Australia: Hai nước đã âm thầm thúc đẩy xây dựng các liên minh “lỏng lẻo” thông qua các đối thoại chiến lược và diễn tập quân sự; chẳng hạn như cuộc họp cấp ngoại trưởng 3 bên giữa Nhật Bản, Australia và Ấn Độ diễn ra tháng 6/2015 và tháng 2/2016. Tiếp sau đó, Nhật Bản đã tham gia cuộc tập trận Malabar giữa Mỹ – Ấn Độ và Australia cũng muốn được tham gia cuộc tập trận này vào cuối năm nay.

Một ví dụ khác là việc mở rộng thành viên của các cuộc diễn tập quân sự chẳng hạn như cuộc tập trận Cope North mà ban đầu là cuộc tập trận song phương giữa Nhật Bản và Mỹ kể từ năm 1978, sau đó thành cuộc tập trận 3 bên gồm Australia vào năm 2012 và hiện nay đã trở thành cuộc tập trận đa phương với cả Hàn Quốc, New Zealand và Philippines. Mỹ, Nhật Bản, Australia và các đối tác khác trong khu vực cũng đã cố gắng thúc đẩy hợp tác giữa các cơ quan bảo vệ bờ biển, trong đó có khả năng sẽ thừa nhận sự hợp tác an ninh đa tầng nấc.

Việc can dự quốc phòng sẽ tăng cường các khả năng hàng hải cho một số quốc gia và làm thay đổi cán cân quyền lực bất đối xứng trong khu vực, đồng thời sự bất đồng chính trị liên quan vấn đề an ninh khu vực giữa các nước Đông Nam Á ven biển và lục địa sẽ gia tăng. Nhật Bản và Australia phải thận trọng cân bằng việc mở rộng các cam kết quốc phòng song phương trong khu vực hàng hải ở Đông Nam Á với việc nâng cao hợp tác trong các thể chế an ninh đa phương toàn diện hơn ở khu vực. Để làm được như vậy, Nhật Bản, Australia và các nước khác trong khu vực nhất thiết phải có sự hợp tác và phối hợp thông tin tốt hơn.

Advertisements

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s