Thông tin tổng hợp

Đứng riêng

Ấn Độ và Việt Nam có thể giải cứu cán cân quyền lực của châu Á

Ấn Độ không còn che giấu khát vọng muốn đóng một vai trò an ninh và chính trị tích cực tại châu Á-Thái Bình Dương. New Delhi đang từng bước mở rộng ảnh hưởng kinh tế và chiến lược của mình thông qua chính sách Hành động phía Đông và cách tiếp cận ngoại giao đa phương. Trong quá trình đó, quốc gia đóng vai trò chủ chốt giúp Ấn Độ duy trì sự hiện diện lâu dài tại khu vực là Việt Nam. Trong mấy năm gần đây, vị thế ngoại giao của Hà Nội ngày càng tăng trong những tính toán chiến lược của New Delhi. Nhờ sự giao thoa giữa chính sách Hành động phía Đông của Ấn Độ và Chính sách hướng Tây của Việt Nam, cả hai quốc gia đang có cơ hội lịch sử để cùng nhau định hình cán cân chiến lược của châu Á.

           Dưới thời chính phủ Tổng thống Modi, chiến lược châu Á của Ấn Độ được thúc đẩy song song với việc tăng cường can dự cấp cao ở Việt Nam. Tuy nhiên, cả hai nước đều có thể làm nhiều hơn nữa để tăng cường sự phối hợp ngoại giao và quân sự hiệu quả hơn khi hai nước có nhiều điểm tương đồng trong những tính toán chiến lược. Những quan ngại trước việc Trung Quốc có những hành động bành trướng lãnh thổ và công khai bất chấp các chuẩn mực quốc tế là động lực khiến Ấn Độ và Việt Nam cải thiện quan hệ. Những lĩnh vực mà hai nước có thể mở rộng hợp tác bao gồm quốc phòng, ngoại giao hàng hải, thương mại và đầu tư.

           Trong chuyến công du chính thức của Thủ tướng Việt Nam khi đó là ông Nguyễn Tấn Dũng tới Ấn Độ tháng 10/2014, lãnh đạo hai nước đều cam kết củng cố quan hệ quốc phòng thông qua đối thoại an ninh, tăng cường hợp tác dịch vụ, xây dựng năng lực và rà phá bom mìn theo khuôn khổ ADMM+. Hai quốc gia cũng ký kết một bản ghi nhớ, theo đó Ấn Độ cấp cho Việt Nam hạn ngạch tín dụng trị giá 100 triệu USD để mua thiết bị quốc phòng. Điều này phát đi tín hiệu cho thấy Ấn Độ sẵn sàng trở thành một nước xuất khẩu vũ khí cũng như sẵn lòng giúp Việt Nam tăng cường khả năng quốc phòng.

           Việt Nam cũng tìm kiếm sự hợp tác của Ấn Độ trong lĩnh vực hàng hải. Cả hai nước thường xuyên có những cuộc thăm viếng tàu hải quân của nhau trong khi các sĩ quan Ấn Độ giúp đào tạo lực lượng tàu ngầm Việt Nam. Bị sa lầy vào cuộc tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc trên Biển Đông, Việt Nam phải chật vật để giữ các đảo của mình trong bối cảnh Trung Quốc ráo riết bồi đắp và xây dựng đảo nhân tạo. Thông báo mới đây của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) cho thấy khu vực châu Á-Thái Bình Dương chiếm 46% lượng nhập khẩu vũ khí trên toàn thế giới trong năm 5 năm qua. Cuộc chạy đua vũ trang này tại châu Á-Thái Bình Dương càng cho thấy rõ thực tế là khu vực đang phải đối phó với nhiều nguy cơ về an ninh trong khi Trung Quốc “bắt nạt” những nước làng giềng nhỏ hơn mà không hề bị trừng phạt. Theo truyền thống, Ấn Độ luôn thận trọng, không thể hiện ủng hộ phe nào trong các cuộc tranh chấp lãnh thổ. Song dưới thời chính quyền ông Modi, Ấn Độ đã có sự thay đổi dần dần chính sách, tiếp cận vấn đề một cách thực dụng và ngày càng có xu hướng “không ngại” chọc giận Trung Quốc. Ấn Độ cùng với Mỹ đưa ra “tầm nhìn chiến lược” chung cho khu vực, theo đó ủng hộ tự do hàng hải trên Biển Đông. Mặc dù, Ấn Độ bác bỏ những tin đồn về việc nước này sẽ tuần tra chung với Mỹ trên Biển Đông, song Ấn Độ tỏ ra ngày càng nhiệt tình hơn với ý tưởng rằng nước này phải đóng vai trò an ninh lớn hơn để khôi phục trật tự dựa trên quy định tại khu vực.

           Quan hệ đối tác của Ấn Độ với Việt Nam còn được đặt trong bối cảnh Ấn Độ đang có những phản ứng trước “sự tái cân bằng” của Mỹ. Ấn Độ, Mỹ và Việt Nam cùng muốn ngăn chặn Trung Quốc chi phối các tuyến đường thương mại trên biển. Giữa lúc Trung Quốc triển khai tên lửa đất đối không tại các hòn đảo trên Biển Đông, Việt Nam nhìn nhận sự hiện diện của Mỹ như là công cụ răn đe trước sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc. Chắc chắn, sự tăng cường quân sự của Mỹ tại khu vực sẽ có tác động đáng kể lên cán cân quyền lực của khu vực. Tuy nhiên, sự ủng hộ an ninh và ngoại giao mạnh mẽ từ những cường quốc khu vực như Ấn Độ, Nhật Bản và Australia sẽ là lực lượng răn đe hỗ trợ đáng tin cậy. Và cam kết kinh tế của New Delhi với Việt Nam và khu vực là một nhân tố khác khiến các quốc gia khác nhìn nhận Ấn Độ như một thế lực có thể giúp làm cân bằng cán cân quyền lực tại khu vực.

           Tuy nhiên, quan hệ đối tác thương mại giữa Ấn Độ và Việt Nam vẫn chưa được khai thác hết. Nếu kinh tế không đóng vai trò hàng đầu trong quan hệ song phương, thì triển vọng cho sự hợp tác chiến lược sâu rộng hơn nữa giữa Việt Nam và Ấn Độ vẫn sẽ mơ hồ. Trong khi kim ngạch thương mại của Ấn Độ với Việt Nam chỉ đạt 8,3 tỷ USD trong năm 2014, thì bất chấp những tranh chấp lãnh thổ, Việt Nam và Trung Quốc vẫn đạt kim ngạch thương mại hai chiều là 66 tỷ USD trong năm 2015. Theo một báo cáo của Bộ Kế hoạch đầu tư, hiện có 1.346 dự án của Trung Quốc hoạt động tại Việt Nam, khiến Trung Quốc đứng hàng thứ 9 trong danh sách 112 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư vào Việt Nam.

Cách tiếp cận thực dụng của Ấn Độ với Việt Nam sẽ bao gồm cả thúc đẩy những mối quan hệ quốc phòng và chiến lược song song với tăng cường chính sách thương mại và đầu tư trong các lĩnh vực dệt may, nông nghiệp, dược phẩm, năng lượng, dầu và khí đốt. Những nỗ lực nhằm củng cố mối quan hệ lâu năm nay không chỉ là chìa khóa cho sự cân bằng quyền lực tại châu Á mà còn mở đường để Ấn Độ đóng vai trò can dự thực sự tại châu Á – Thái Bình Dương.

Advertisements

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s